Dzień Zaduszny. Dusze czyśćcowe potrzebują naszej modlitwy. Nie zapominajmy o nich!

2 listopada Kościół katolicki obchodzi Dzień Zaduszny, czyli Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych. Jest to dzień szczególnej modlitwy za dusze przebywające w czyśćcu. Nasza modlitwa, Ofiara Mszy Świętej i uzyskane odpusty mogą przynieść im realną pomoc.

Początek listopada to czas, w którym szczególnie pamiętamy o naszych zmarłych. Odwiedzamy cmentarze, porządkujemy groby bliskich, zapalamy znicze i składamy kwiaty. Te gesty są wyrazem pamięci i przywiązania, jednak katolicka tradycja przypomina, że troska o zmarłych nie powinna ograniczać się do pielęgnowania pamięci o nich. Przede wszystkim powinna wyrażać się w modlitwie.

Dzień Zaduszny kieruje nasze myśli ku tym wiernym, którzy odeszli z tego świata, ale potrzebują jeszcze oczyszczenia, zanim dostąpią wiecznej szczęśliwości w Niebie. Kościół od wieków modli się za nich, ofiarując Najświętszą Ofiarę Mszy Świętej i zachęcając wiernych do podejmowania dzieł pokutnych w ich intencji.

Czyściec naprawdę istnieje. To prawda naszej wiary

Istnienie czyśćca jest prawdą wiary katolickiej, a nie jedynie pobożnym przekonaniem czy ludową tradycją. Uroczyście przypomniał o niej Sobór Trydencki, nauczając, że duszom przebywającym w czyśćcu pomagają modlitwy wiernych, a szczególnie Najświętsza Ofiara Mszy Świętej.

Czym jest czyściec? To stan pośmiertnego oczyszczenia dusz tych, którzy umarli w łasce Bożej, a więc są już zbawieni, lecz nie osiągnęli jeszcze pełnej świętości koniecznej do oglądania Boga twarzą w twarz. Nie jest to miejsce potępienia ani druga szansa na zbawienie. Dusze czyśćcowe mają już pewność wiecznego zbawienia, muszą jednak przejść przez oczyszczenie.

Wynika to z katolickiej nauki o grzechu i jego następstwach. Otrzymanie przebaczenia grzechów nie zawsze oznacza bowiem, że człowiek nie ma już żadnej kary doczesnej do odpokutowania. Nawet po odpuszczeniu winy pozostają skutki popełnionego zła, które wymagają zadośćuczynienia i oczyszczenia. Jeżeli człowiek nie dokona tego dostatecznie podczas ziemskiego życia, oczyszczenie dokonuje się po śmierci.

Czyściec przypomina nam zatem o świętości Boga. Nic nieczystego nie może wejść do Jego Królestwa. Dusza musi zostać całkowicie oczyszczona, zanim dostąpi oglądania Boga.

Nasza modlitwa może pomóc duszom czyśćcowym

Podstawą modlitwy za zmarłych jest prawda o świętych obcowaniu. Kościół nie jest bowiem jedynie wspólnotą ludzi żyjących na ziemi. Wszyscy wierni należą do jednego Mistycznego Ciała Chrystusa, a więź ta nie zostaje zerwana przez śmierć. Dlatego wierni pielgrzymujący na ziemi mogą nieść duchową pomoc duszom, które oczekują na wejście do chwały niebieskiej.

Pismo Święte daje wyraźne świadectwo tej praktyki. W Drugiej Księdze Machabejskiej czytamy o modlitwie i ofierze złożonej za poległych, aby zostali uwolnieni od grzechów (2 Mch 12, 43–46). Fragment ten stanowi jeden z biblijnych fundamentów katolickiej nauki o modlitwie za zmarłych.

Nie bez powodu Kościół od wieków zachęca wiernych do zamawiania Mszy Świętych za zmarłych, odmawiania Różańca, modlitwy za dusze czyśćcowe oraz ofiarowania w ich intencji jałmużny i uczynków pokutnych. Sobór Trydencki wyraźnie wymienia te praktyki jako pomoc udzielaną zmarłym przez wiernych żyjących na ziemi.

Szczególne miejsce zajmuje Najświętsza Ofiara Mszy Świętej. Jest ona tą samą Ofiarą, którą Pan Jezus złożył na Krzyżu, uobecnianą na ołtarzu w sposób bezkrwawy. Jej skuteczność wypływa z nieskończonej wartości Ofiary Chrystusa. Dlatego Kościół od wieków poleca dusze wiernych zmarłych modlitwie kapłanów i wiernych, a odprawianie Mszy Świętych w ich intencji pozostaje jednym z najważniejszych uczynków miłosierdzia wobec zmarłych.

Odpusty za zmarłych – wielki dar Kościoła

Listopad jest również szczególnym czasem, w którym wierni mogą uzyskać odpust zupełny i ofiarować go za dusze przebywające w czyśćcu.

Odpust jest darowaniem przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, których wina została już odpuszczona. Kościół, korzystając z władzy otrzymanej od Chrystusa, udziela wiernym tego szczególnego daru, czerpiąc ze skarbca zasług naszego Pana Jezusa Chrystusa oraz świętych.

Odpust zupełny można uzyskać dla siebie lub ofiarować za zmarłego. Nie można natomiast ofiarować go za inną żyjącą osobę.

Szczególną okazją są pierwsze dni listopada. Od 1 do 8 listopada wierni mogą uzyskać odpust zupełny za dusze czyśćcowe przez pobożne nawiedzenie cmentarza i modlitwę za zmarłych, choćby tylko w myśli.

Ponadto 2 listopada, w Dniu Zadusznym, można uzyskać odpust zupełny za zmarłych przez pobożne nawiedzenie kościoła lub kaplicy publicznej i odmówienie tam modlitwy Ojcze nasz oraz Wyznania wiary.

W obu przypadkach obowiązują zwykłe warunki uzyskania odpustu zupełnego:

• przystąpienie do sakramentalnej spowiedzi i pozostawanie w stanie łaski uświęcającej;
• przyjęcie Komunii Świętej;
• modlitwa w intencjach Ojca Świętego;
• całkowite wyrzeczenie się przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego.

Warto pamiętać, że brak pełnej dyspozycji wewnętrznej, zwłaszcza przywiązanie do grzechu, sprawia, że nie można uzyskać odpustu zupełnego, nawet jeśli pozostałe warunki zostały spełnione. Zwykle jedna spowiedź sakramentalna wystarcza do uzyskania kilku odpustów zupełnych, natomiast Komunię Świętą i modlitwę w intencjach Ojca Świętego należy ponawiać przy każdym kolejnym odpuście.

Nie zapominajmy o duszach, które oczekują na Niebo

Dzień Zaduszny przypomina nam nie tylko o śmierci i przemijaniu, ale również o odpowiedzialności za własne życie oraz o obowiązku miłości wobec zmarłych. Nie wiemy, w jakim stanie znajduje się dusza konkretnego człowieka po jego śmierci. Nie powinniśmy zatem z góry rozstrzygać o jej losie, lecz polecać wszystkich zmarłych Bożemu miłosierdziu.

Warto pamiętać także o tych, za których nikt już się nie modli – o duszach zapomnianych, opuszczonych i pozbawionych modlitewnej pamięci najbliższych. One również mogą otrzymać pomoc dzięki modlitwom i ofiarom wiernych.

Nie ograniczajmy więc pamięci o naszych bliskich do odwiedzenia cmentarza i zapalenia znicza. Zamówmy za nich Mszę Świętą, odmówmy Różaniec, ofiarujmy odpust. Są to konkretne dzieła miłości, które możemy spełnić wobec tych, którzy odeszli.

Nie zapominajmy o duszach czyśćcowych. Modlitwa za zmarłych jest jednym z najważniejszych uczynków miłosierdzia, do których Kościół wzywa nas szczególnie w listopadzie.